Skip to main content

કંઠી

સંસ્કૃતિ - પૂજન ૨ ૧૬ માÖT સિનિયતા ભગs ક્તિ અને ઇચ્છા 4 , / પણ તેના આ વે મને બદ્રિવાનાં તિરા પુરા Hવ શિવ કથ બદ્દે ચોરે ૨ કર્યા છે ' હે માળા , તું સર્વ દેવોને પ્રીતિ , તેમજ શુભ આપ .બળ આપ તેમજ સર્વદા મારુ કલ્યાણ કર .' તમાતરના પુણ્ય WIT / અાવા ર નાખવો એ હિ - વો હીતિ તેમજ શુભ આપનારી છે , મને તું યશ આ દેહનો માહિ જે ૫થ @ 11 arry એ ન પ્રવાન એનો માલિ વી " Tળા જો સમજ શપુર્વક ફેરવવામાં આવે તો તે માનવને ભવાટવીના રે માળાના મણકે મણકેઅતઃ કરણપૂર્વક ઈશસ્મરણ કરવું જોઇએ કબીરજીએ કહ્યું છે કે : માતા તો વર Ë fણો ગપ કિરે પુHiદી મનુવા તો વ ફિઝ fકરે વર તો મુમિરન નાહી . - દાહ થી જે કંઈ ક . પિન માત્ર છે . ભગવાન શ્રી વાä પર્વ = વાવાશે નહીં ભગવાનનો મહર્ષિ પતંજલિએ પણ યોગદર્શનમાં કહ્યું છે કે , ' તનપાર્થમાધનપ ' સમજણપુર્વક થાય તો જ તે સાર્થક જપ ગણાય . રામ , કૃષ્ણ , શિવ જેનો જપ કરીએ તેની તનમૂર્તિ તેમજ ગુણમૂર્તિ સતત માનસપટ પર સ્થિર રહેવી જોઈએ . ' મારે પણ તેમના જેવા થવું છે . ' આ ભાવનાજપ કરતી વખતે મનમાં રહેવી જોઇએ , માળામાં રહેલા ૧૦૮ મણકા પણ સૂચક છે . માણસે શ્વાસે શ્વાસે પ્રભુનામ | આપણે ? લેવું જોઈએ , માનવ એક દિવસમાં લગભગ ૨૧ , ૬૦૦ શ્વાસ લે છે એવો એક અંદાજ | છે . તેમાંથી રાત્રિના અડધા બાદ કરતાં બાકી ૧૦ , ૮૦૦ શ્વાસ રહે . આમ જોતા . . ૨ તુલસીપત્ર કૃષ્ણાર્પણ કરી માણસે રોજ ૧૦ , ૮૦૦ વખત ભગવાનનું નામ લેવું જોઈએ , પરંતુ હૃદયપૂર્વક લીધેલું , |તુલસીદળ મૃક એક નામ ૧૦૮ નામ બરાબર છે એવું શાસ્ત્રવચન છે .એ રીતે માનવ ખરા હૃદયથી અર્પણ કરેલું , ૧૦૮ મણકાની એક માળા ફેરવે તો તેણે શ્વાસે શ્વાસે પ્રભુનામ લીધું એમ ગણી સ્વીકાર કરી શકાય .વળી ૧૦૮નો આંકડો ઋગ્વદનાં સૂક્તોનો પણ ઘાતક છે .આ વેદ વિચારન હું ૨૭ નક્ષત્રો x ૪ દિશાઓ એટલે કે ૧૦૮ ઠેકાણે પહોંચાડીશ એવી ના ફેરવનારની આંતરિક ભાવનાનું અહીં દર્શન છે .આ રીતે જે પ્રભુનું નામ પ્રભુનું કામ કરે તેની માળા ફેરવી સાર્થક ગણાય .પહોચાડીશ એવી માળા તેના પ્રતીક જે પ્રભુનું નામ લે અને એમ મૂકે તેસંસ્કૃતિ પૂજન રા ) નવ |વિશ્વનિયતા ભગવાન આ માનસ્વી દક નિમણિ કર્યો છે , મન , બુદ્ધિ , તત્વશક્તિ અને ઇરછાશક્તિ પણ તેની જ મટે છે .આ દે !તેણે આપ્યા છે એટલું છે નહી પણ તેના અણુએ અણુમાં એ વાત થઇ રહ્યો છે .વળી આ દ43 ધુ મજમાતરના પુચ સચયથી માનવન પ્રાપ્ત થયો છે ' Tv9gઇવેન તથા થનૌવયા આવા અમૂલ્ય માનવદેના ઉપયોગ કેવળ પશુની માફ ક ભા વિલાસમાં કરી નાખવી છે શાલિગ્રામથી મરી વાટવા જવું નિધ કર્મ છે .છે , મન તુ યા ભવાટવીના ફેરામાથી મ કરવું જોઈએ નત આ દાડના માલિક ભગવાન છે , ચલાવનાર ભગવાન છે , નિયતા ભગવાન _ છે .# ચાપિ faક્તિ મર્યાપુ પાસતા આપણે શરીર એ ખતર છે અને ભગવાન એનો માલિક છે આ ખતરમા શુ વાવવાનું છે .ન માવાન નક્કી કરે આ દેહથી જ કંઈ કાર્ય થાય તે પ્રભુપ્રીત્યર્થે થવું જોઇને માનવી તો તેના હાથમાનું સાધન માત્ર છે .નાણા પરતાર્થપાયન ' ભાવ જેનો જપ કરીએ જોઇએ .' મારે પણ રહેવી જોઈએ , ( ભગવાન શ્રીકૃષ્ણ ગીતામાં અર્જુનને પણ આ જ ઉપદેશ આપ્યો છે . ' નિમિત્તપાત્ર પણ મળ્યHTTચા હે અર્જુન ' નું યુદ્ધમાં માત્ર નિમિત્ત બન પછી તને પાપ લાગશે નહીં . ' જીવનમાં પણ માનવ આવા જ ભાવથી જીવવું જોઇએ આ દાહ ભગવાનના છે ,અને આ દેહથી કઈ પણ કૃતિ થશે ને તેમ વદ્ પ્રીત્યર્થે થશે . ભાવા ભાવપુર્ણ અતઃકર ણથી ભગવાનના નામ પહેરાની માળા જ કઠીના રૂપમાં પરિણમી . પાસે શ્વાસે પ્રભુનામ 5 એવો એક ંદાજ રહે . આમ જોતા હૃદયપૂર્વક લીધેલું Uાનવ ખરા હૃદયથી લીધું એમ નાગી આપણે ત્યાં પ્રણાલિકા છે , બ્રાહ્મણને દક્ષિણા આપવાની હોય ત્યારે તેના પર તુલસીપત્ર મૂકીને ' રુદ્ર ને પણ શ્રીurrTM [ ' આ મારું નથી કાડીને ગાર્પણ કરીએ છીએ ભગવાનને ધરવાના ' મોગા ' માં અને ' જળમાં પણ તુલસીદળ મકાન ભગવાનને ધરી છીએ ભગવાન , આ મારું નથી તાર છે તને અર્પણ કરેલું છે અને ત્યાર પછી ભગવાનનું અર્પણ થયેલ માપણ પ્રસાદ તરીકે સ્ીકાર કરીએ છીએ . તે જ રીતે આ દેહ મારો નથી પણ ભગવાનનો છે . ભગવદ્ અર્પિત છે . તરીકે આ દેહ ઉપર તુલસ્સીપત્ર મૂકવું જોઈએ , પરંતુ તુલસીદળ એમનું છે કે નહી . તેથી તેને દોરામાં પરોવી શરીર ઉપર પોરી જવાનું તેમ જ નથી કારણ કે તુલસી તો સુકાઈજાય , તેથી તેના મોકા બનાવો દોરામા પરાવી શરીર ઉપર પણ લીધા અને તે એટલે તલના આ વેદ વિચારને ડીશ એવી માળા નું નામ લે અનેછે કે , સતિની તેજ છે તેની દીક્ષા આપના ' ;તેમને આપેટ " શુ માનિના મધુર કાવ્ય ' ; ને ચારક કેર માં આ તુલસીની કઠી એ ભગવદ્ભકિતનું ભગવદ્ગમર્પિત દેટનું સર્વોચ્ચ પ્ર . સવારના ઊઠતા વેત કઠીનું દર્શન કરવાનું હોય છે . શા માટે ? એ બી અપાવે છે કે , આ દેહ તારો નથી આ દેટ પર તુલસીની કંઠીછે તેથી તે અર્પિત થયો છે . તેથી આખા દિવસ દરમ્યાન જે પણ કઈ તારાથી થા . ભગવદ્ગીત્યર્થે કરજે * અને આ ભાવ યાદ રહે એટલા માટે સવારે ઉi / hન પી . દર્શન કરવાનાં . પ્રત્યેક કૃતિની સાથે ભગવાનને યાદ કરવા . સતત તેની ઝખના અને ધનના કરતાં રહેવું તેમજ તેની પ્રીત્યર્થે સતત કાર્ય કરતા રહેવું એ ભાવ કંઠી વ્યક્ત કરે છે . એક વખત આ ભાવ નિર્માણ થયો તો ભગવાને પોતે જ ગીતામાં પાપમુક્તિના આશ્વાસન આપ્યું છે : સર્વધHqftત્ય છi 2ના થી નર્વપાવેણો જોrforfષ મા શુ( fીના ૮ ૬૬ ) ' તુ બધા ધમાં છોડી મારે શરણે આવ . હું તને બધા પાપોમાંથી મુક્ત કરીશ . તુ તેનો શોક ન કર ' કંઠી એટલે સર્વોચ્ચ ભક્તિનું પ્રતીક . કઠએટલે ભગવદ્ પ્રીત્યર્થે અહનું , જીવનનું સમર્પણ કઠી એટલે ભગવદ્ અર્પિત થયેલી જીવનની પ્રત્યેક કૃતિ . આજે તો કઠી પાછળનો સુમધુર ભાવ ચીમળાઇ ગયો છે , જેના કારણે કંઠી એ માત્ર સંપ્રદાયની છાપ પૂરતી કૃઠિત બની ગઈ છે .કંઠી પહેરનાર અને આપનાર તેનું દાદા કેટલું સમજે છે એ કહેવું મુશ્કેલ છે .- શ્રીમદ્ વલ્લભાચાર્યનો પુષ્ટિમાર્ગ અને સહજાનંદ સ્વામીનો સ્વામી - નારાયવ આ બંને મહાન સંપ્રદાયો કઠીની દીક્ષા આપે છે , બંને આચાર્યોએ સમર્પણ ભાવ સમજાવ્યો છે .એકે મર્થif – Fક્ય ..એ ગીતાવચનનો આધાર લીધો છે , અને બીજાએ ભગવાનને નારાયણને સ્વામી સમજ ધણી સમજ કહી તેને વૈ આપ્યો .જેમ પતિવ્રતા સ્ત્રી પોતાના પતિમાં જીવન સમર્પણ કરે તેમ તારા જીવનન ભગવાનમાં સમર્પણ કર , ભગવાનને તારો સ્વામી બનાવ , નારાયણને તારી સ્વામી બનાવ .તને ગમે તેવું નહીં પણ તેને ગમે તેવું જીવન જીવે તે કહે તેવું જીવન જીવે .તેના માટે જીવન જીવ .અને આવું જીવન જીવવાની દીક્ષા એટલે કહી

Comments

Popular posts from this blog

हनुमान जयंती 2020

हनुमान जयंती 2020
 सात चिरजीवी के रूप में गिना जाता है। वोहनुमान का जन्म चैत्र सुद पूनम के दिन हुआ था। शंकर का शिवालय बिना नदी के नहीं है। इसी तरह श्रीराम का मंदिर हनुमान के बिना पूरा नहीं होता है। भक्त अक्सर इस घटना के बाद भगवान की अधूरी दृष्टि देखते हैं। भगवान राम को रावण के लका जाने के लिए एक पुल का निर्माण करना था, मा हनुमानजी ने छलांग लगाई। भक्त की महिमा हनुमान की छलांग से आती है।
पुत्राद शिष्याद पराजय :  पिता बेटे की उपलब्धि से प्रसन्न हैं, बेटे, गुरु को मेरी मृत्यु पर गर्व है; हनुमान उन महान व्यक्तियों में से एक हैं जो ध्यान करते हैं। केवल वे इसके बारे में सोचेंगे। हनुमान को हजारों वर्षों से जनता के दिलों में राम के समान सम्मानजनक स्थान प्राप्त है। उत्तर कांड मा राम हनुमान को ज्ञान, धैर्य, वीरता, विनम्रता के साथ विशेषण के साथ संबोधित किया जाता है, जहां से उनकी सर्वोच्च योग्यता की सराहना की जा सकती है! जब हनुमान सीता की खोज में आए, तो श्रीराम कहते हैं, 'हनुमान मेरे ऊपर तारा अगणित उपकार है'। इस के लिये मेरा एक एक प्राण  आपिश तो भी कम पडेगा,क्योंकि मेरे ऊपर तुम्हारा प्यार अग्…

Dashera

यह एक निर्विवाद घटना है जहां जीत की आवाज सुनी जाती है जहां मानव प्रयास और भगवान की अवरोही कृपा पाई जाती है। मनुष्य के लिए थांग की शक्ति प्राप्त करना काफी स्वाभाविक है। भारतीय त्योहार वीरता की पूजा है, वीरता के उपासक हैं, उन्होंने व्यक्ति के लिए दशहरा मनाया और | हां। हमारे दुश्मन के बाद, हमारे पूर्वजों ने हमें घुसपैठ करने के बाद लड़ने के लिए तैयार नहीं किया। वे अपनी सीमाओं पर आ गए थे। इस दृष्टि से, रक्षा मंत्रालय की तुलना में वास मंत्रालय का महत्व अधिक था। इस बीमारी और दुश्मन को बह जाना चाहिए। विजय भगवान रामचंद्र के समय से प्रार्थना का प्रतीक रहा है। भगवान रामचंद्र रावण का सम्मान करने के लिए उसी दिन रवाना हुए।
 रघुराजन एकमात्र व्यक्ति था जिसे शकुन पा की नौकरी करने के लिए प्रेरित किया गया था। नौ दिनों के लिए शकु को मार दिया गया था। यह रघुराज का न्याय था। कोस आश्रम के लिए गुरुदीन के रूप में चौदह करोड़ रुपये। रघुराज गर्दन के शहद को मापने वाले 'नाडा' की तरह खाली हो जाते हैं सात पीढ़ियां शर्मसार, असफल! अहमतमत ने दिया। गोब्रेन कुबेर ने शम्मी पेड़ पर बारिश का एक सुनहरा त्यौहार आयोजित…

Sankrachary

G
guru-disciple paramparas1 of India are like malas2 strung with gems;each jewel is precious and invaluable.Still, some shine with an attention-commanding splendor.Sri Adi Sankaracarya was such a diamond.Sri Sankara's accomplishments were many, but he is singledoutbecausehisbrilliant commentaries on the prasthana-trayam—upanishads, the Bhagavad-Gita and the Brahma Sutras—crystallized the Advaita Vedanta Darsanam3 forever, establishing it as the ultimate Indian schools of thought.His various opponents—including the Purva Mimamsakas, who professedthat theVedas'primeteaching was the performance of rituals for the attainment of heaven and otherworldly splendor—were knocked flat, as Sankara laid bare the defects of their philosophies with his one-two punchof scriptural authority and logic.As per tradition, once defeatedby Sankara,they becamehis disciples. 
his commentaries on the prasthana-trayam have been translated into dozens of languages and are today studied throughout the world…